భారతదేశంలో చేతివృత్తులు(Handicrafts), సంప్రదాయ కళలకు(Traditional arts) ఎంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది. చెక్క పనులు(Woodworks), కమ్మరి(Blacksmith), కుమ్మరి(Potter), బంగారు నగల తయారీ(Gold jewelry making), కుట్టు వంటి వృత్తులను తరతరాలుగా కొనసాగిస్తూ అనేక కుటుంబాలు జీవనం సాగిస్తున్నాయి. అయితే మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా ఈ వృత్తుల్లో కొనసాగుతున్న వారికి ఆర్థిక ఇబ్బందులు(Financial problems), ఆధునిక పరికరాల కొరత(Lack of modern equipment), మార్కెట్ అవకాశాల లోపం వంటి సమస్యలు ఎదురవుతున్నాయి.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో సంప్రదాయ చేతివృత్తుల వారికి అండగా నిలవాలనే ఉద్దేశంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం పీఎం విశ్వకర్మ యోజన (PM Vishwakarma Yojana)ను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ పథకం ద్వారా చేతివృత్తిదారులకు కేవలం రుణం ఇవ్వడమే కాకుండా, వారి నైపుణ్యాలను మరింత మెరుగుపరిచేందుకు శిక్షణ(Training), పనికి అవసరమైన ఆధునిక పరికరాలను కొనుగోలు చేసేందుకు ఆర్థిక సహాయం(Financial help), వ్యాపారాన్ని విస్తరించుకునేందుకు అనేక అవకాశాలను అందిస్తోంది.
గ్రామీణ మరియు పట్టణ ప్రాంతాల్లోని 18 రకాల సంప్రదాయ వృత్తుల వారికి అండగా నిలవడమే ఈ పథకం ప్రధాన లక్ష్యం. కేవలం డబ్బు ఇవ్వడమే కాకుండా, వారి నైపుణ్యానికి పదును పెట్టి, ఆధునిక పరికరాలను అందించి, వారిని ‘స్వయం ఉపాధి దారులు’ (Self-employed individuals)గా మార్చాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. ఈ పథకం వల్ల సంప్రదాయ వృత్తులను కొనసాగిస్తున్న వారు తమ పనిని మరింత సమర్థవంతంగా(Effectively) చేయడంతో పాటు, ఆదాయాన్ని కూడా పెంచుకునే అవకాశం పొందుతున్నారు. పీఎం విశ్వకర్మ యోజనకు సంబంధించిన అర్హతలు, ప్రయోజనాలు(Uses), దరఖాస్తు విధానం(Application Process), అవసరమైన పత్రాలు వంటి పూర్తి వివరాలను ఈ కథనంలో తెలుసుకుందాం.
ఈ పథకం ద్వారా కలిగే ప్రధాన ప్రయోజనాలు:(The main benefits of this scheme are:)
- సాంప్రదాయ వృత్తులపై ఆధారపడిన కళాకారులు, చేతివృత్తుల వారి ఆదాయం పెరిగి వారి జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయి.
- ఆధునిక పరికరాలు, నూతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం(New technology), శిక్షణ అందించడం ద్వారా వారి పనితీరు మరింత సమర్థవంతంగా మారుతుంది.
- స్థానికంగా తయారయ్యే ఉత్పత్తులకు దేశీయ, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో గుర్తింపు లభించి, ‘వోకల్ ఫర్ లోకల్(Vocal for local)’ లక్ష్యానికి బలమైన తోడ్పాటు అందుతుంది.
పూచీకత్తు లేని రుణ సదుపాయం (Collateral-free Loan)
సాంప్రదాయ వృత్తులు చేసే అనేక మంది కళాకారులు(Artists), చేతివృత్తిదారులు తగిన పెట్టుబడి లేక తమ పనిని విస్తరించలేకపోతున్నారు. ఈ సమస్యను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం ఎలాంటి పూచీకత్తు లేదా గ్యారెంటీ అవసరం లేకుండా రూ. 3 లక్షల వరకు రుణ సదుపాయాన్ని అందిస్తోంది.ఈ రుణాన్ని రెండు దశల్లో మంజూరు చేస్తారు. మొదటి దశలో రూ. 1,00,000 వరకు రుణం అందించబడుతుంది. ఈ మొత్తాన్ని 18 నెలలలోపు(18 months) తిరిగి చెల్లించాల్సి ఉంటుంది.మొదటి దశ రుణాన్ని సమయానికి, సక్రమంగా చెల్లించిన లబ్ధిదారులకు రెండవ దశలో రూ. 2,00,000 వరకు అదనపు రుణం అందిస్తారు. ఈ రుణాన్ని 30 నెలల కాలవ్యవధిలో తిరిగి చెల్లించే అవకాశం ఉంటుంది.ఈ విధానం ద్వారా కళాకారులు తమ వృత్తిని అభివృద్ధి చేసుకోవడంతో పాటు, కొత్త పరికరాలు కొనుగోలు చేసి ఆదాయాన్ని పెంచుకునే అవకాశం పొందుతారు.
వడ్డీ రేటు: సాధారణంగా బ్యాంక్ వడ్డీ రేట్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి, కానీ ఈ పథకం కింద కేవలం 5% రాయితీ వడ్డీ రేటుతోనే రుణం లభిస్తుంది. మిగిలిన వడ్డీ భారాన్ని ప్రభుత్వమే భరిస్తుంది.
శిక్షణ మరియు స్టైఫండ్ (Training & Stipend)
పీఎం విశ్వకర్మ పథకం కింద లబ్ధిదారులు తమ వృత్తిలో మరింత నైపుణ్యం సాధించేందుకు ప్రభుత్వం ప్రత్యేక శిక్షణను అందిస్తుంది. ఈ శిక్షణ ద్వారా ఆధునిక పనితీరును నేర్చుకుని, తమ పనిని మరింత మెరుగ్గా నిర్వహించే అవకాశం కలుగుతుంది.
- ప్రాథమిక శిక్షణ(Basic training): మొదటగా 5 నుంచి 7 రోజుల పాటు బేసిక్ ట్రైనింగ్ నిర్వహిస్తారు. ఇందులో వృత్తికి అవసరమైన ప్రాథమిక నైపుణ్యాలు, కొత్త పద్ధతులు, భద్రతా ప్రమాణాల గురించి అవగాహన కల్పిస్తారు.
- అధునాతన శిక్షణ(Advanced training): మరింత నైపుణ్యం పెంచుకోవాలనుకునే వారికి 15 రోజులకుపైగా అడ్వాన్స్డ్ ట్రైనింగ్ అందిస్తారు. ఈ శిక్షణలో ఆధునిక సాంకేతికత, నాణ్యత పెంపు, ఉత్పత్తుల విలువను పెంచే విధానాలను నేర్పిస్తారు.
- స్టైఫండ్(Stipend): శిక్షణలో పాల్గొనే అభ్యర్థులకు రోజుకు రూ.500 చొప్పున స్టైఫండ్ అందజేస్తారు. దీంతో శిక్షణ పొందుతున్న సమయంలో ఆదాయం తగ్గినా, వారి రోజువారీ ఖర్చులకు ఇబ్బంది కలగకుండా ప్రభుత్వం ఆర్థిక సహాయం అందిస్తుంది.
టూల్ కిట్ ప్రోత్సాహకం (Tool Kit Incentive)
ఏ వృత్తిలోనైనా మంచి నాణ్యతతో(With quality), వేగంగా పని చేయాలంటే ఆధునిక పనిముట్లు(Modern tools) అవసరం. దీనిని దృష్టిలో పెట్టుకుని, శిక్షణను(Training) విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన లబ్ధిదారులకు ప్రభుత్వం రూ. 15,000 విలువైన ఈ-వోచర్ను(E-Voucher) అందిస్తుంది.ఈ ఈ-వోచర్ ద్వారా తమ వృత్తికి అవసరమైన ఆధునిక పనిముట్లు, పరికరాలను కొనుగోలు చేసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో కళాకారులు, చేతివృత్తిదారులు కొత్త సాంకేతికతను ఉపయోగించి మరింత నాణ్యమైన ఉత్పత్తులు తయారు చేయడంతో పాటు తమ పనిని మరింత సమర్థవంతంగా నిర్వహించగలుగుతారు.
ఎవరెవరు అర్హులు? (Eligible Trades)
మొత్తం 18 రకాల సాంప్రదాయ వృత్తుల వారు ఈ పథకానికి దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు. వారిలో ముఖ్యులు:
- వడ్రంగి (Carpenter)
- కమ్మరి (Blacksmith)
- కుమ్మరి (Potter)
- స్వర్ణకారుడు (Goldsmith)
- మేస్త్రీ (Mason)
- నేత పనివారు, చర్మకారులు, క్షురకులు (Barbers), రజకులు (Washermen), దర్జీలు (Tailors) మరియు ఇతర కళాకారులు.
ఈ PM Vishwakarma Yojana పథకంలో నమోదైన ప్రతి లబ్ధిదారునికి “విశ్వకర్మ ఐడీ కార్డు” మరియు “సర్టిఫికేట్” అందజేస్తారు. ఇది వారికి ఒక గుర్తింపును ఇస్తుంది. అంతేకాకుండా, వారు తయారు చేసిన వస్తువులను మార్కెట్ చేసుకోవడానికి, బ్రాండింగ్ చేయడానికి ప్రభుత్వం సహకారం అందిస్తుంది.
దరఖాస్తు చేసుకోవడం ఎలా?(How to apply?)
అర్హత ఉన్నవారు చాలా సులభంగా ఆన్లైన్ ద్వారా దరఖాస్తు చేసుకోవచ్చు:
- వెబ్సైట్: అధికారిక పోర్టల్ pmvishwakarma.gov.in సందర్శించండి.
- CSC సెంటర్లు: మీ గ్రామంలో లేదా పట్టణంలో ఉన్న కామన్ సర్వీస్ సెంటర్ (CSC) కు వెళ్లి కూడా నమోదు చేసుకోవచ్చు.
కావలసిన పత్రాలు:
- ఆధార్ కార్డు(Aadhar card)
- బ్యాంక్ ఖాతా వివరాలు (పాస్ బుక్-Passbook)
- మొబైల్ నంబర్ (ఆధార్తో లింక్ అయి ఉండాలి)(Mobile number)
- రేషన్ కార్డు(Ration card)
సాంప్రదాయ వృత్తుల మీద ఆధారపడి జీవిస్తున్న కుటుంబాల్లో వెలుగులు నింపడానికి “పీఎం విశ్వకర్మ యోజన”(PM Vishwakarma Yojana) ఒక గొప్ప అవకాశం. తక్కువ వడ్డీకే రుణం, ఉచిత శిక్షణ, పనిముట్ల కోసం ఆర్థిక సాయం వంటి అంశాలు కళాకారులను స్వయం సమృద్ధి దిశగా నడిపిస్తాయి. మీకు తెలిసిన వృత్తి పనివారు ఎవరైనా ఉంటే, వారికి ఈ పథకం గురించి తెలియజేసి, వారు ఆర్థికంగా ఎదిగేలా ప్రోత్సహించండి.
